Image

പുസ്തക പരിചയം - 44:ചിറക്കല്‍ പെരുങ്കളിയാട്ടം (പഠന-ഗവേഷണ ഗ്രന്ഥം) - സജി മാടപ്പാട്ട് (തയ്യാറാക്കിയത്: ബാജി ഓടംവേലി, ഡാലസ്)

ബാജി ഓടംവേലി, ഡാലസ് Published on 21 October, 2026
 പുസ്തക പരിചയം - 44:ചിറക്കല്‍ പെരുങ്കളിയാട്ടം (പഠന-ഗവേഷണ ഗ്രന്ഥം) - സജി മാടപ്പാട്ട്  (തയ്യാറാക്കിയത്: ബാജി ഓടംവേലി, ഡാലസ്)

ചില പുസ്തകങ്ങള്‍ ഒരു സംഭവത്തെ വിവരിക്കുന്നു; ചിലത് ആ സംഭവത്തിലേക്കുള്ള വാതില്‍ വരും തലമുറകള്‍ക്കായി തുറന്നുവയ്ക്കുന്നു. അമേരിക്കന്‍ മലയാളി എഴുത്തുകാരന്‍ സജി മാടപ്പാട്ടിന്റെ 'ചിറക്കല്‍ പെരുങ്കളിയാട്ടം - ദൈവങ്ങള്‍ നൃത്തം ചെയ്ത ദിനരാത്രങ്ങള്‍' രണ്ടാമത്തെ ഗണത്തില്‍പ്പെടുന്നു.

2023 ഏപ്രില്‍ അഞ്ചു മുതല്‍ ഒന്‍പതു വരെ ചിറക്കല്‍ ചാമുണ്ഡിക്കോട്ടത്തില്‍ അരങ്ങേറിയ പെരുങ്കളിയാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രവും അനുഷ്ഠാനക്രമവും പുരാവൃത്തങ്ങളും ചിത്രങ്ങളും ഡോക്യുമെന്ററി ദൃശ്യങ്ങളും കൂട്ടിയിണക്കിയ പഠന ഗവേഷണ ഗ്രന്ഥമാണിത്. വായിച്ചറിയുന്ന തെയ്യത്തെയും കണ്ടും കേട്ടും അനുഭവിക്കുന്ന തെയ്യത്തെയും തമ്മില്‍ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സാംസ്‌കാരിക പ്രവേശിക കൂടിയാണിത്.

മനുഷ്യമനസ്സിലെ ഇരുട്ടകറ്റി ചൂട്ടുകറ്റ ചോപ്പില്‍ ജീവവെളിച്ചം പകരുന്നവയാണ് തെയ്യങ്ങള്‍. ഉണ്ണാനും ഉടുക്കാനുമില്ലാത്തവന്റെ ഉള്ളുപൊള്ളുന്ന ജീവിതപ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്ക് പരിഹാരം കാണാനും വീട്ടിലും നാട്ടിലും സമൃദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും പുലരാനുമാണ് തെയ്യങ്ങളുടെ കനലാട്ടവും കെട്ടിയാട്ടവും. കലയുടെ അതിര്‍വരമ്പുകള്‍ക്കുമപ്പുറം അനിര്‍വചനീയമായ ഒരു അനുഷ്ഠാന പ്രഭയാണ് തെയ്യം.

തെയ്യത്തിന്റെ പുരാവൃത്തത്തിനും ഉല്‍പ്പത്തിക്കും നിമിത്തമായ കോലത്തിരി രാജവംശത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായ ചിറക്കല്‍ കോവിലകത്ത് 87 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു ശേഷം സംഘടിപ്പിച്ച പെരുങ്കളിയാട്ടത്തില്‍ ജനലക്ഷങ്ങളാണ് പങ്കെടുത്തത്. ഒരു മനുഷ്യായുസ്സില്‍ അപൂര്‍വ്വമായി മാത്രം സംഭവിക്കാവുന്ന ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ഒന്നായി നിറഞ്ഞാടുന്ന മറ്റൊരു ജൈവികോത്സവം വേറെയുണ്ടാവില്ല. ആളും ആരവവും നിറപ്പകിട്ടുകളുമെല്ലാം ചേര്‍ന്ന ഒരു പ്രകൃതിമേളം. അഞ്ഞൂറിലേറെ തെയ്യക്കോലങ്ങളുള്ള പരമ്പരയില്‍ നിന്ന്, 'മുപ്പത്തൈവര്‍' എന്ന് ഐതിഹ്യപ്പെരുമയുള്ള ചിറക്കല്‍ തെയ്യങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ നാല്പതു തെയ്യങ്ങളെ ഒരേ തട്ടകത്തില്‍ കണ്ടു തൊഴാന്‍ കഴിയുന്ന മറ്റൊരു തീര്‍ത്ഥാടനം ലോകത്തു വേറെ ഉണ്ടാവില്ല.

ഏതാണ്ട് നാലര പതിറ്റാണ്ടു മുന്‍പ് ചാമുണ്ഡിക്കോട്ടത്തില്‍ ഏതാനും നാട്ടുകാര്‍ ചേര്‍ന്ന് ഒരു പെരുങ്കളിയാട്ടം നടത്തിയിരുന്നു. പേരില്‍ പെരുങ്കളിയാട്ടമെങ്കിലും വ്യാപ്തിയിലും ചിട്ടവട്ടങ്ങളിലും അതു ചെറിയൊരു ചടങ്ങായിരുന്നു. കോലത്തിരി കോവിലകം നേരിട്ടു നടത്തുന്ന മണക്കാടന്‍ ഗുരുക്കളുടെ പാരമ്പര്യവഴിയിലുള്ള, പൂര്‍ണ്ണ പ്രൗഢിയോടെയുള്ള പെരുങ്കളിയാട്ടം 1936-നു ശേഷം ആദ്യമായി അരങ്ങേറിയത് 2023-ലാണ്. ഒന്‍പതു പതിറ്റാണ്ടോളം നീണ്ട ആ ഇടവേളയാണ് 87 വര്‍ഷം. ഒരു മനുഷ്യായുസ്സില്‍ അപൂര്‍വ്വമായി മാത്രം കാണാവുന്ന കാഴ്ചയായി ഇതു മാറിയതും അതുകൊണ്ടുതന്നെ.

വിശ്രമിക്കാന്‍ പോലും സമയമില്ലാത്ത വിധം രാപ്പകലെന്നില്ലാതെയാണ് പെരുങ്കളിയാട്ടം നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രത്തട്ടകത്തില്‍ തെയ്യങ്ങളെത്തിയത്. ദിവസങ്ങളോളം നടന്ന ഉത്സവത്തില്‍ തെയ്യവും തോറ്റവും വെള്ളാട്ടവും വിവിധ അനുഷ്ഠാന ചടങ്ങുകളും കാണാന്‍ ഒരാള്‍ക്കും പൂര്‍ണ്ണമായി സാധിക്കാറില്ല. അഞ്ചു രാപ്പകലുകള്‍ നീണ്ട ഈ മഹോത്സവത്തിലെ എല്ലാ തെയ്യങ്ങളുടെയും ആട്ടവും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും രണ്ടു ഡസനിലേറെ ക്യാമറക്കണ്ണുകളിലൂടെ നേരിട്ടു പകര്‍ത്തി, അതു സവിസ്തരം വേറിട്ട ആഖ്യാനവഴികളിലൂടെ വിവരിച്ചതിലൂടെ വലിയൊരു ചരിത്രദൗത്യമാണ് സജി മാടപ്പാട്ട് നിര്‍വ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.

തെയ്യങ്ങള്‍ ഉറങ്ങാത്ത ആ അഞ്ചു രാപ്പകലുകളില്‍ ക്യാമറകളും ഉറങ്ങിയില്ല. അന്തരിച്ച ഷാജി എന്‍. കരുണിന്റെ മുഖ്യ ഛായാഗ്രാഹകന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ രണ്ടു ഡസനിലേറെ ചലച്ചിത്രപ്രവര്‍ത്തകര്‍; അമേരിക്കയില്‍ നിന്നു കൊണ്ടുവന്ന നാലു നിക്കോണ്‍ Z9 ക്യാമറകളും രണ്ടു ഡ്രോണുകളും 360 ഡിഗ്രി ആംബിസോണിക് ശബ്ദലേഖന സംവിധാനങ്ങളുമായി സംഘം നൂറിലേറെ കെട്ടിയാട്ടങ്ങളും അവയ്ക്കിടയിലെ തോറ്റവും വെള്ളാട്ടവും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ഇടവേളയില്ലാതെ പകര്‍ത്തി. ഫലം: അഞ്ഞൂറോളം മണിക്കൂര്‍ ദൃശ്യങ്ങള്‍ - അതില്‍ ഇരുനൂറോളം മണിക്കൂര്‍ 8K നിലവാരത്തില്‍. തെയ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തില്‍ ഇന്നോളം ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത സൂക്ഷ്മതയിലുള്ള ദൃശ്യരേഖയാണിത്. പുസ്തകത്തിലെ ഓരോ ക്യൂ ആര്‍ കോഡും ആ മഹാശേഖരത്തിലേക്കു തുറക്കുന്ന ചെറിയ വാതിലാണ്.

ദൈവരൂപത്തിനു മുന്നില്‍ ഭക്തിക്ക് ജാതി-മതഭേദമില്ലെങ്കിലും, തെയ്യം കെട്ടിയാടാനുള്ള അവകാശങ്ങള്‍ ജന്മാവകാശമായും ചെറുജന്മാവകാശമായും പാരമ്പര്യമായും നിര്‍ണ്ണയിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. ഓരോ സമുദായത്തിനും വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന തെയ്യങ്ങള്‍ കെട്ടിയാടാനുള്ള പീഠവഴക്കം ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

പെരുങ്കളിയാട്ട മഹോത്സവത്തിന്റെ മുഖ്യശില്പിയായിരുന്ന, അകാലത്തില്‍ നമ്മെ വിട്ടുപോയ രവീന്ദ്രവര്‍മ്മ വലിയരാജയുടെ സ്മരണയ്ക്കു മുന്‍പില്‍ ആദരാഞ്ജലികള്‍ അര്‍പ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ലേഖനം ആമുഖമായി ചേര്‍ത്തിട്ടുണ്ട്. ആ സ്മരണാഞ്ജലി പറയുന്നതുപോലെ, അനുഷ്ഠാന കലാരൂപമായി തെയ്യം പിറവിയെടുക്കുന്നത് കോലത്തുനാട്ടിലാണ്. വരേണ്യ കലാരൂപങ്ങളായ കഥകളിയും കൃഷ്ണനാട്ടവും മറ്റും അരങ്ങു വാണിരുന്ന ഒരു സാംസ്‌കാരിക ഭൂമികയില്‍ തെയ്യമെന്ന അനുഷ്ഠാന കലാരൂപം വാര്‍ത്തെടുത്ത് ലോകശ്രദ്ധ ആകര്‍ഷിക്കത്തക്ക രീതിയില്‍ മാറ്റിയെടുത്തതില്‍ ചിറക്കല്‍ കോവിലകത്തിന്റെയും കോലത്തിരിയുടെയും പങ്ക് സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്.

തെയ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഴയ പല ഗ്രന്ഥങ്ങളും ഇന്ന് നമുക്ക് കണ്ടെത്താനാവുന്നില്ല. ഗവേഷണങ്ങളും താരതമ്യേന കുറവാണ്. തെയ്യത്തെ കൂടുതല്‍ പ്രചാരമുള്ളതാക്കുകയും തെയ്യം കലാകാരന്മാര്‍ക്ക് അവരുടെ നിത്യജീവിതത്തില്‍ പ്രകടമായ മാറ്റങ്ങള്‍ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് കാലത്തിന്റെ അനിവാര്യതയാണ്. ആ അനിവാര്യതയുടെ ഭാഗമായി നിന്നുകൊണ്ട്, തെയ്യം കലയെ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ശ്രമമാണ് വിവിധ പദ്ധതികളിലൂടെ സജി മാടപ്പാട്ട് നിര്‍വ്വഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

ഒരു പെരുങ്കളിയാട്ടത്തെ ഇത്രയും സമഗ്രമായി - ചരിത്രവും അനുഷ്ഠാനവും പുരാവൃത്തവും ചിത്രവും ഡോക്യുമെന്ററി ചിത്രവുംകലാകാരന്റെ പേരും - ഒരൊറ്റ ഗ്രന്ഥത്തില്‍ രേഖപ്പെടുത്തിയ മറ്റൊരു തെയ്യഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലില്ല. കേരള ഫോക്ലോര്‍ അക്കാദമി ഇതിനെ ചിറക്കല്‍ പെരുങ്കളിയാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രരേഖയായി സൂക്ഷിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ ഇരുനൂറിലേറെ പ്രമുഖ ഗ്രന്ഥശാലകളിലും സര്‍വകലാശാലകളിലും ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളിലും ഈ ഗ്രന്ഥം എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. ഈ രംഗത്തെ മുന്‍നിര പണ്ഡിതരുടെ മേശപ്പുറത്തും ഇതുണ്ട്. മലയാളം വായിക്കാത്ത പുതുതലമുറയ്ക്കും ലോകത്തിനും വേണ്ടി 'The Night When The Gods Danced: Chirakkal Perumkaliyattam' എന്ന പേരില്‍ ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പും ഓഡിയോബുക്കും പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.അമേരിക്കയിലെ മലയാളി കുടുംബങ്ങളിലെ രണ്ടാം തലമുറയ്ക്ക് തെയ്യത്തിലേക്കൊരു പാലം.

രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായാണ് ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ വാസ്തുശില്പം. ആദ്യഭാഗം പണ്ഡിതോചിതമായ ലേഖനങ്ങളിലൂടെ പെരുങ്കളിയാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രവും പാരമ്പര്യവും ഒരുക്കവും അനാവരണം ചെയ്യുന്നു - മണക്കാടന്‍ ഗുരുക്കളുടെ ഐതിഹ്യവും ചരിത്രവും, കോലത്തിരിയും ചിറക്കല്‍ കോവിലകവും, കോലസ്വരൂപം, ചാമുണ്ഡിക്കോട്ടം, പീഠവഴക്കം എന്നിങ്ങനെ. രണ്ടാം ഭാഗം ഉത്സവത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിലേക്കാണ്: അടയാളം കൊടുക്കല്‍ മുതല്‍ വിളക്കുഴിയല്‍ വരെ ഇരുപതിലേറെ ചടങ്ങുകള്‍, ഓരോന്നിനും ചിത്രവും വീഡിയോയും; പിന്നെ നാല്പതു തെയ്യങ്ങളുടെ പുരാവൃത്തങ്ങള്‍.

കേരള ഫോക്ലോര്‍ അക്കാദമിയുടെ അന്നത്തെ സെക്രട്ടറി എ.വി. അജയകുമാര്‍ (ഏകരാജ്യം വാഴുന്നവരേ), ചിറക്കല്‍ വലിയരാജ ഉത്രട്ടാതി തിരുനാള്‍ രാമവര്‍മ്മ (തെയ്യവും ചിറക്കല്‍ രാജവംശവും), സി.കെ. സുരേഷ് വര്‍മ്മരാജ (ചിറക്കല്‍ ചാമുണ്ഡിക്കോട്ടം പെരുങ്കളിയാട്ടം 2023), ഡോ. ഡേവിഡ് വി. മേസണ്‍ (തെയ്യത്തിന്റെ കേളീഗൃഹം), സി.കെ. അശോകവര്‍മ്മ (സ്വപ്നമോ യാഥാര്‍ഥ്യമോ?), ഡോ. റോള്‍ഫ് ഗ്രോസ്‌ബെക്ക് (ചെണ്ടമേളം അനുഷ്ഠാനത്തിനും കലയ്ക്കും ഇടയില്‍), പി.വി. സുകുമാരന്‍ (തെയ്യം: തട്ടകത്തിനകത്തും പുറത്തും), കളരിപ്പയറ്റ് ആചാര്യന്‍ പദ്മശ്രീ എസ്.ആര്‍.ഡി. പ്രസാദ് (പെരുങ്കളിയാട്ടത്തിന്റെ ബാക്കിപത്രം) എന്നിവരുടെ തെയ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈടുറ്റ ലേഖനങ്ങള്‍ ഈ പുസ്തകത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

കൈയിലിരിക്കുന്ന ഈ 184 പേജുകള്‍ ഒരു മഞ്ഞുമലയുടെ തുമ്പു മാത്രമാണ്; അതിനു താഴെ രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടിന്റെ അന്വേഷണവും ഒരു മഹായജ്ഞത്തിന്റെ അധ്വാനവുമുണ്ട്. ഒരാള്‍ക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് എഴുതാവുന്ന പുസ്തകമല്ല ഇത്. രണ്ടു തവണ ഫുള്‍ബ്രൈറ്റ് ഫെലോഷിപ്പ് നേടിയ മത-നാടക പണ്ഡിതനാണ് ഡോ. മേസണ്‍.1988 മുതല്‍ കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രവാദ്യങ്ങള്‍ പഠിക്കുകയും ചെണ്ട അഭ്യസിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന, സംഘാടകരുടെ ക്ഷണപ്രകാരം പെരുങ്കളിയാട്ടത്തിനു നേരിട്ടെത്തിയ അമേരിക്കന്‍ എത്നോമ്യൂസിക്കോളജി പ്രൊഫസറാണ് ഡോ. ഗ്രോസ്‌ബെക്ക്; ഫുള്‍ബ്രൈറ്റ് ഫെലോയും കേന്ദ്ര സാംസ്‌കാരിക ഫെലോയുമാണ് അജയകുമാര്‍. ഇവര്‍ക്കൊപ്പം ചിറക്കല്‍ കോവിലകത്തിന്റെ ചരിത്രസ്മൃതി പേറുന്ന രാജകുടുംബാംഗങ്ങളും - കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും നിന്നുള്ള അറിവുകള്‍ ഒരേ തട്ടകത്തില്‍ സംഗമിച്ചു.

ഓരോ ചടങ്ങിന്റെയും വിവരണം തെയ്യം കലാകാരന്മാരും അനുഷ്ഠാന വിദഗ്ധരും വരിവരിയായി പരിശോധിച്ചുറപ്പിച്ചു. മലയാള മനോരമയുടെ മുന്‍ ബ്യൂറോ ചീഫും ഫോക്ലോര്‍ ഗവേഷകനും കേന്ദ്ര സാംസ്‌കാരിക വകുപ്പിന്റെ സീനിയര്‍ ഫെലോയുമായ ചന്ദ്രന്‍ മുട്ടത്താണ് ഈ ബൃഹദ്ഗ്രന്ഥം എഡിറ്റ് ചെയ്തതും 'മനസ്സിലെ ഇരുട്ടകറ്റി ജീവവെളിച്ചം പകരുന്ന തെയ്യങ്ങള്‍' എന്ന അവതാരിക എഴുതിയതും.

പുസ്തകം തുറക്കുമ്പോള്‍ ആദ്യം കാണുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അയച്ച ആശംസാസന്ദേശമാണ് - 'കലയും അഗാധമായ ആത്മീയതയും സന്ധിക്കുന്ന മനോഹരമായ ദിവ്യനൃത്തം' എന്നാണ് അതില്‍ തെയ്യത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഇരുപതോളം ഭാഷകളിലേക്കു പടര്‍ന്ന സജിയുടെ വിശാലമായ തെയ്യം പ്രസാധന സംരംഭത്തില്‍ ടുണീഷ്യന്‍ ചിന്തകനും നിരൂപകനുമായ പ്രൊഫ. മുസ്തഫ അല്‍-കിലാനിയെപ്പോലുള്ള അറബ് പണ്ഡിതരും പങ്കാളികളാണ്.

സജി ഈ പെരുങ്കളിയാട്ടത്തിലെത്തിയത് ക്യാമറയുമായി മാത്രമല്ല. ഉത്സവത്തിന്റെ സംഘാടനത്തിലും - പ്രത്യേകിച്ച് ധനസമാഹരണത്തിലും സ്‌പോണ്‍സര്‍ഷിപ്പിലും - കോവിലകത്തോടും സംഘാടകസമിതിയോടുമൊപ്പം അദ്ദേഹം കൂടെനിന്നു. അഞ്ചു ദിവസങ്ങളിലായി ഒഴുകിയെത്തിയ നാലര ലക്ഷത്തോളം ഭക്തര്‍ക്കുള്ള അന്നദാനത്തില്‍ ഒരു ദിവസത്തെ ചുമതല; ഉത്സവ സുവനീറായ 'മുപ്പത്തൈവര്‍' പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനുള്ള സ്‌പോണ്‍സര്‍ഷിപ്പും അതിലേക്കുള്ള അഞ്ചു പണ്ഡിതോചിത പ്രബന്ധങ്ങളും; കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും നിന്നുള്ള ഗവേഷകരെ ചിറക്കലില്‍ ഒന്നിച്ചെത്തിക്കല്‍ - ഇതെല്ലാം ആ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. പെരുങ്കളിയാട്ടത്തിലേക്കുള്ള ക്ഷണത്തോടൊപ്പം അതു പൂര്‍ണ്ണമായി ക്യാമറയില്‍ പകര്‍ത്താനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ആ ദൃശ്യങ്ങളുടെ സകലവിധ പകര്‍പ്പവകാശവും കോവിലകം സജിക്കു നല്‍കിയത് ഈ വിശ്വാസബന്ധത്തിന്റെ അടയാളമാണ്.

തെയ്യം കെട്ടിയാടിയ കലാകാരന്മാരുടെ പേരുവിവരവും അനുബന്ധമായി ചേര്‍ത്തിട്ടുണ്ട്; അതു വെറുമൊരു പട്ടികയല്ല. തായ്പരദേവത കെട്ടിയ ദിനേശന്‍ പെരുവണ്ണാന്‍, പുതിയ ഭഗവതി കെട്ടിയ പദ്മശ്രീ ഇ.പി. നാരായണന്‍ പെരുവണ്ണാന്‍ എന്നിവര്‍ മുതല്‍ ഗുളികന്‍ കെട്ടിയ മുരളി പണിക്കര്‍ വരെ - ഓരോ കോലത്തിനും പിന്നിലെ കലാകാരന്റെ പേര് പുസ്തകം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു മുഖത്തെഴുത്തിനു പിന്നില്‍ ഒരു കൈയുണ്ട്; ഒരു മുടിക്കു പിന്നില്‍ ഒരു കൈവേലപ്പാരമ്പര്യമുണ്ട്; ഒരു തോറ്റത്തിനു പിന്നില്‍ തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറിവന്ന ഓര്‍മ്മയുണ്ട്. ദൈവരൂപത്തിന്റെ ദൃശ്യവിസ്മയത്തിനൊപ്പം അതിനു ശരീരവും അധ്വാനവും നല്‍കുന്ന മനുഷ്യനെയും വായനയില്‍ നിലനിര്‍ത്തുന്നു എന്നതാണ് ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ഏറ്റവും മാനുഷികമായ അടയാളം.


തെയ്യം അവഗണിക്കപ്പെടുന്നവരുടെ അനുഷ്ഠാന കലാരൂപമാണെങ്കിലും, സമ്പന്നമായൊരു സംസ്‌കാരത്തിന്റെ ഉടമകളായ തെയ്യം കലാകാരന്മാര്‍ക്ക് - അഥവാ ജനങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടി ജനങ്ങളാല്‍ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനങ്ങളുടെ സ്വന്തം ദൈവങ്ങള്‍ക്ക് - മുന്‍പിലാണ് ഈ പുസ്തകം സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. പുസ്തകത്തിന്റെ റോയല്‍റ്റി അവരുടെ സാമ്പത്തിക ഉന്നമനത്തിനായി മാറ്റിവച്ചിരിക്കുന്നു. തെയ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നാല്‍ അതിന്റെ ചിത്രങ്ങളെ സൂക്ഷിക്കുക മാത്രമല്ല - ആ അറിവു വഹിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ അന്തസ്സിനെയും ഉപജീവനത്തെയും കൂടി കാക്കുകയാണ് എന്ന ബോധ്യം ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ അടിയൊഴുക്കാണ്.

രാജാവിന്റെ ആജ്ഞാപ്രകാരം തെയ്യം കുലഗുരുവായ മണക്കാടന്‍ ഗുരുക്കള്‍ തോറ്റി ചമച്ച് കെട്ടിയാടിച്ച നാല്പത് തെയ്യങ്ങളുടെ പുരാവൃത്തകഥകള്‍ ബഹുവര്‍ണ്ണചിത്രങ്ങള്‍ സഹിതം ഈ പുസ്തകത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1. തായ്പരദേവത, 2. തിരുവര്‍ക്കാട്ട് ഭഗവതി, 3. ചുഴലി ഭഗവതി, 4. കളരിവാതുക്കല്‍ ഭഗവതി, 5. മഡിയന്‍ ക്ഷേത്രപാലന്‍, 6. സോമേശ്വരി, 7. പാടിക്കുറ്റി ഭഗവതി, 8. പുതിയ ഭഗവതി, 9. വൈരജാതന്‍, 10. വേട്ടയ്ക്കൊരുമകന്‍, 11. ഊര്‍പ്പഴശ്ശി, 12. ഇളം കരുമകന്‍, 13. പൂതാടി മലകിടാരന്‍ തെയ്യം, 14. തെക്കന്‍ കരിയാത്തന്‍, 15. കരിങ്കുട്ടി ചാത്തന്‍, 16. തോട്ടിന്‍കര ഭഗവതി, 17. ഭൈരവന്‍, 18. രക്തചാമുണ്ഡി, 19. രക്തേശ്വരി, 20. പാടാര്‍ക്കുളങ്ങര വീരന്‍, 21. കരുവാള്‍ ഭഗവതി, 22. ഉച്ചിട്ട ഭഗവതി, 23. വിഷ്ണുമൂര്‍ത്തി, 24. വീരര്‍കാളി, 25. വയനാട്ട് കുലവന്‍, 26. അഗ്‌നിഘണ്ഡാകര്‍ണ്ണന്‍, 27. എടലാപുരത്ത് ചാമുണ്ഡി, 28. പുലിചാമുണ്ഡി, 29. പൂക്കുട്ടിച്ചാത്തന്‍, 30. പൊന്നിത്തറ വീരന്‍, 31. വീരചാമുണ്ഡി, 32. യക്ഷി തെയ്യം, 33. കീഴൂര്‍ ശാസ്താവ്, 34. ശ്രീകുറുംബ, 35. മഹാഗണപതി, 36. തമ്പുരാന്‍ പെരുംതൃക്കോവിലപ്പന്‍, 37. വയത്തൂര്‍ കാലിയാര്‍, 38. വീരഭദ്രന്‍, 39. ഭദ്രകാളി, 40. ഗുളികന്‍ എന്നീ നാല്പത് തെയ്യങ്ങളുടെ ഐതിഹ്യങ്ങളാണ് വെവ്വേറെ അദ്ധ്യായങ്ങളിലായി വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഇത് പഠിതാക്കള്‍ക്കും അന്വേഷകര്‍ക്കും വളരെ പ്രയോജനകരമാണ്.

ഒരു പുസ്തകം ഒരു കെട്ടിടമായി വളരുന്നത് അപൂര്‍വമാണ്. ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ തുടര്‍ച്ചയായി ചിറക്കല്‍ കോവിലകത്ത് - ഇന്ന് കേരള ഫോക്ലോര്‍ അക്കാദമിയുടെ ആസ്ഥാനം - ഒരു തെയ്യം മള്‍ട്ടിമീഡിയ (ഫോട്ടോ-ഓഡിയോ-വീഡിയോ) ഗാലറി പിറന്നു. അക്കാദമിയുടെ പി.കെ. കാളന്‍ ആര്‍ട്ട് ഗാലറി കെട്ടിടം സജി സ്വന്തം ചെലവില്‍ നവീകരിച്ച് ഒരുക്കിയ ഈ ഗാലറി 2025 മാര്‍ച്ചില്‍ അന്നത്തെ മ്യൂസിയം-പുരാവസ്തു വകുപ്പു മന്ത്രി കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രന്‍ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ഗാലറിയുടെ നിര്‍വാഹകനും സജി തന്നെ. പെരുങ്കളിയാട്ടത്തില്‍ കെട്ടിയാടിയ തെയ്യങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങളും ശബ്ദവും ചലച്ചിത്രദൃശ്യങ്ങളും ചേര്‍ന്ന ഈ ഇടം ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കു മാത്രമല്ല, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഗവേഷകര്‍ക്കും തെയ്യത്തെ അടുത്തറിയാനുള്ള ജാലകമാണ്. ഒരു പുസ്തകത്തില്‍ നിന്ന് ഒരു ഗാലറിയിലേക്ക്; ഗാലറിയില്‍ നിന്ന്, ഒരുപക്ഷേ, ഒരു സര്‍വകലാശാലയിലേക്ക് വളരാം വളരണം.

അമേരിക്കയിലെ ടൈഗര്‍ റൈഡര്‍ എന്ന സജി മാടപ്പാട്ടിന്റെ സ്വന്തം പ്രസാധനസ്ഥാപനം തന്നെയാണ് ഈ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. 11 x 8.5 ഇഞ്ച് വലുപ്പത്തില്‍ 184 ബഹുവര്‍ണ്ണ പേജുകളുള്ള ഈ പഠന-ഗവേഷണ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെയും എഴുത്തുകാരന്റെ മറ്റു പുസ്തകങ്ങളുടെയും കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍ www.theyyam.us എന്ന വെബ്‌സൈറ്റില്‍ നിന്നു ലഭിക്കും. ഈ പുസ്തകത്തിനു ശേഷം ഒരു ഡസനിലേറെ പഠനഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ കൂടി അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു - ഭൂരിഭാഗവും തെയ്യത്തെക്കുറിച്ച്.
ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ശില്പി ഇതിനെ ഒരു ഗ്രന്ഥമായല്ല, ഒരു സ്വപ്നത്തിന്റെ രൂപരേഖയായാണ് കാണുന്നത്. ആ സ്വപ്നത്തിന് ആറു മുഖങ്ങളുണ്ട്. വിശദ വിവരങ്ങള്‍ www.theyyam.us/services എന്ന ലിങ്കില്‍ നിന്നും ലഭിക്കും.

ചിറക്കല്‍ പെരുങ്കളിയാട്ടം ഒരു പുസ്തകപരിചയത്തില്‍ ഒതുങ്ങുന്ന കൃതിയല്ല. ഒരു ഉത്സവം, ഒരു രാജവംശം, ഒരു ഗുരുപരമ്പര, നാല്പതു ദൈവങ്ങള്‍, രണ്ടു ഡസന്‍ ക്യാമറക്കണ്ണുകള്‍, കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും നിന്നുള്ള പണ്ഡിതര്‍, ഒരു പ്രവാസിയുടെ ജീവിതസമ്പാദ്യവും രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടും - ഇവയെല്ലാം ചേര്‍ന്ന് 184 പേജുകളിലും, അതിനപ്പുറത്തെ നൂറുകണക്കിനു മണിക്കൂര്‍ ദൃശ്യങ്ങളിലും, ചിറക്കല്‍ കോവിലകത്തെ ഒരു ഗാലറിയിലും ഉറഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്നു. ഉത്സവം അവസാനിക്കുമ്പോള്‍ അരങ്ങൊഴിയും. എന്നാല്‍ അതിന്റെ ഓര്‍മ്മയ്ക്ക് അരങ്ങൊഴിയേണ്ടതില്ല. പുല്‍ക്കൂട്ടില്‍ പിറന്നവന്റെ പേരില്‍ തെയ്യക്കാരുടെ ദൈവങ്ങള്‍ക്കു സമര്‍പ്പിച്ച ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളിക്ക് സ്വന്തം വേരുകളിലേക്കുള്ള ഒരു തിരിച്ചുപോക്കാണ്. ലോകത്തിന് മലബാറിലേക്കു തുറന്ന ഒരു ജാലകവും. ദൈവങ്ങള്‍ നൃത്തം ചെയ്ത ആ ദിനരാത്രങ്ങളുടെ ഓര്‍മ്മയ്‌ക്കൊപ്പം, ആ ദൈവങ്ങള്‍ക്ക് രൂപവും ശബ്ദവും ചുവടും നല്‍കിയ മനുഷ്യരുടെ പേരുകളും ഈ താളുകളില്‍ ജീവിക്കട്ടെ.

സജി മാടപ്പാട്ട്
ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ആമുഖത്തിന് നല്‍കിയ തലക്കെട്ട് 'കുരങ്ങനു വെച്ച കെണിയില്‍പ്പെട്ടുപോയ ഒരു മുടിയനായ പുത്രന്റെ കുമ്പസാരം' എന്നാണ്. ലൂക്കോസിന്റെ സുവിശേഷത്തിലെ മുടിയനായ പുത്രന്റെ ഉപമയാണ് അതിന്റെ നൂല്‍. പാലാ-കുട്ടനാട് വേരുകളുള്ള ഒരു കത്തോലിക്കാ കുടുംബത്തില്‍ ജനിച്ച്, മലബാറില്‍ വളര്‍ന്ന സജിക്ക് കുട്ടിക്കാലം മുതല്‍ക്കേ തെയ്യക്കാവുകളോട് അടങ്ങാത്ത ആഭിമുഖ്യമുണ്ടായിരുന്നു. പുല്‍ക്കൂട്ടില്‍ പിറന്ന് ദാരിദ്ര്യത്തില്‍ ജീവിച്ചിട്ടും സ്‌നേഹം കൊണ്ടും സംസ്‌കാരം കൊണ്ടും ധനികനാകാമെന്നു ലോകത്തെ പഠിപ്പിച്ച യേശുക്രിസ്തുവിനോട് തെയ്യം കലാകാരന്മാരെ ഉപമിച്ചുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം ഈ പുസ്തകം 'ജനങ്ങളുടെ സ്വന്തം ദൈവങ്ങള്‍ക്ക്' സമര്‍പ്പിക്കുന്നത്. 

സ്വന്തം വിശ്വാസപശ്ചാത്തലത്തില്‍ നിന്ന് മറ്റൊരു അനുഷ്ഠാനലോകത്തെ ആദരപൂര്‍വം സമീപിക്കുന്ന സാംസ്‌കാരിക മനസ്സ്. അന്‍പതാം വയസ്സില്‍, കേരളം വിട്ടു മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടു പിന്നിട്ടപ്പോഴുണ്ടായ തിരിച്ചറിവില്‍ നിന്നാണ് ഈ മടക്കയാത്ര തുടങ്ങിയത്. ഉള്ളടക്കം ശേഖരിക്കാന്‍ രണ്ടു പതിറ്റാണ്ട്; ജീവിതസമ്പാദ്യത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്കും തെയ്യത്തിന്റെ ഈ രേഖപ്പെടുത്തലിനായി അദ്ദേഹം ചെലവഴിച്ചു.

അമേരിക്കയില്‍ ഇരുന്നുകൊണ്ട് കണ്ണൂരിലെ ഗ്രാമച്ചന്തയിലൂടെ എന്നും നടക്കാനാരംഭിച്ചു. കാതോര്‍ത്തപ്പോള്‍ തന്നെ പിന്തുടര്‍ന്ന അദൃശ്യരുടെ തുടിത്താളങ്ങള്‍ കേട്ടു. ക്രമേണ തെയ്യച്ചുവടുകളുടെ ഊറ്റം എഴുത്തിന് ജ്വാലയായി. മലബാറിനേക്കാള്‍ നല്ലൊരു നാടില്ലെന്ന് ഓരോ ദേശാടനവും എഴുത്തുകാരനോട് പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. തെയ്യത്തിന്റെ വിളയിടമായ കണ്ണൂരും കാസര്‍ഗോഡും ഉള്‍പ്പെടെ മലബാര്‍ പോലെയൊരു പ്രദേശത്തിന്റെ സാംസ്‌കാരിക സത്ത മറ്റൊരു നാട്ടിലും കണ്ടുകിട്ടാനില്ല എന്ന് എഴുത്തുകാരന്‍ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ആ ദേശം തന്റെ മക്കളായ ഗ്രാമീണരോട് സംസാരിക്കുന്നതാണ് തെയ്യം.

നാടന്‍കലാ ഗവേഷണ പാഠശാലയുടെ സംസ്ഥാന കലാശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം (2024) തുടങ്ങി വിവിധ പുരസ്‌കാരങ്ങള്‍ എഴുത്തുകാരന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. The Gods of The God's Own Country (ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട്ടിലെ ദൈവങ്ങള്‍ - തെയ്യം), The Gods Must Be Crazy (ദൈവത്തിന്റെ വികൃതികള്‍) തുടങ്ങി ഇരുപതോളം ഭാഷകളില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവാണ്.

ക്ലിന്റണ്‍ ഗ്ലോബല്‍ ഇനിഷ്യേറ്റീവ് ഫെലോയാണ്; ഹോങ്കോംഗ് ആസ്ഥാനമായ ഗ്ലോബല്‍ ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോര്‍ ടുമാറോയുടെ (GIFT) യംഗ് ലീഡര്‍ഷിപ്പ് പ്രോഗ്രാം ബിരുദവും പി.എം.ഐ. മാതൃകയിലുള്ള എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് ലീഡര്‍ഷിപ്പ് പ്രോഗ്രാമില്‍ മാസ്റ്റേഴ്‌സ് ഇന്‍ ലീഡര്‍ഷിപ്പും നേടി. ഏണസ്റ്റ് & യംഗ് ഗ്ലോബല്‍ ക്ലയന്റുകളിലൂടെ നിരവധി വ്യവസായങ്ങളില്‍ മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടിലധികം പ്രവര്‍ത്തനപരിചയം. ഫ്യൂച്ചര്‍ സ്റ്റേറ്റ് സ്ട്രാറ്റജിക് ഇആര്‍പി & ഇപിഎം ബിസിനസ് സിസ്റ്റം, റോഡ് മാപ്പ് ടു ക്ലൗഡ്, ആര്‍ട്ടിഫിഷ്യല്‍ ഇന്റലിജന്‍സ് (AI), മെഷീന്‍ ലേണിംഗ് (ML), ബിഒടി (BOT) തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളില്‍ ആഗോളതലത്തില്‍ അന്‍പതിലധികം പ്രബന്ധങ്ങള്‍ അവതരിപ്പിക്കുകയും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

റിട്ടയേര്‍ഡ് പ്രൊഫ. എം.എം. മാണി (കൂത്തുപറമ്പ് നിര്‍മ്മലഗിരി കോളേജ്), ലില്ലിക്കുട്ടി മാത്യു (റിട്ട. സ്‌കൂള്‍ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്) എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കള്‍; അവര്‍ കണ്ണൂര്‍ കൂത്തുപറമ്പില്‍ താമസിക്കുന്നു. എഴുത്തുകാരന്‍ കുടുംബസമേതം ടെന്നസിയിലെ മെംഫിസില്‍ താമസിക്കുന്നു. ഭാര്യ: സിനി ജോര്‍ജ്; മക്കള്‍: നോയല്‍, ഡെന്നിസ്. ഇ-മെയില്‍: saji@madapat.com
 

Join WhatsApp News
Jayan Varghese 2026-10-21 13:48:48
പ്രതിഫലേച്ഛയില്ലാതെ ആത്മ സംതൃപ്തിയുടെ വൻ റവന്യൂവിനു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന താപസ സമാനരായ പ്രതിഭാ ശാലികൾ ഇപ്പോളുമുണ്ട് എന്നറിയുന്നതിൽ അഭിമാനം തോന്നുന്നു. ആദരണീയനായ ശ്രീ സജി മാടപ്പാട്ട് അവർകൾക്കും അദ്ദേഹത്തെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തന മേഖലകളെയും നിലവാരമുള്ള നിരൂപണത്തിലൂടെ പരിചയപ്പെടുത്തിയ ശ്രീ ബാജി ഓടംവേലി അവർകൾക്കും ആദരവുകളോടെ അഭിവാദനങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു. ജയൻ വർഗീസ്.
Saji 2026-10-21 17:44:54
പ്രിയ ജയൻ വർഗീസ്, താങ്കളുടെ വാക്കുകളും ബാജിയുടെ ഈ പരിചയവും വായിച്ചപ്പോൾ ആദ്യം തോന്നിയത് അഭിമാനമല്ല, കടപ്പാടാണ്. 'താപസൻ' എന്ന വിശേഷണം എനിക്കു ചേരില്ല; പുസ്തകത്തിന്റെ ആമുഖത്തിൽ ഞാൻ തന്നെ എഴുതിയതുപോലെ, തെയ്യക്കാവുകളിലെ കെണിയിൽപ്പെട്ടുപോയ ഒരു മുടിയനായ പുത്രൻ മാത്രമാണു ഞാൻ. ആ വാക്ക് ചേരുന്നത് ബാജിക്കാണ്. നാല്പത്തിനാല് പുസ്തക പരിചയങ്ങൾ! ജീവിതത്തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ, ആരും ആവശ്യപ്പെടാതെ, മലയാള പുസ്തകങ്ങളെ ഓരോന്നായി വായിച്ച് അമേരിക്കൻ മലയാളിയുടെ മുന്നിൽ വെക്കുന്ന ഈ പരമ്പര ഒരാൾ ഒറ്റയ്ക്കു നടത്തുന്ന ഒരു വായനശാലയാണ്. തെയ്യക്കാവുകളിൽ ചൂട്ടുകറ്റയുടെ വെളിച്ചത്തിലാണ് ദൈവങ്ങൾ ഉറഞ്ഞാടുന്നത്; പ്രവാസി മലയാളിയുടെ വായനയ്ക്കു മുന്നിൽ ബാജി കത്തിച്ചുപിടിക്കുന്ന അത്തരമൊരു ചൂട്ടുവെളിച്ചമാണ് ഈ പരമ്പര. 184 പേജുള്ള ഒരു പഠനഗ്രന്ഥത്തിലെ ഓരോ പേരും കണക്കും ചോദിച്ചുറപ്പിച്ച്, തിരുത്തിയെഴുതി, സ്വന്തം ഭാഷയിൽ പുനഃസൃഷ്ടിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ഈ പരിചയം തയ്യാറാക്കിയത്. ഒരു പുസ്തകത്തെ ഇത്ര ശ്രദ്ധയോടെ വായിക്കുന്ന ഒരാളെ കിട്ടുക എന്നത് എഴുത്തുകാരന്റെ ഭാഗ്യമാണ്. താങ്കൾ പറഞ്ഞ 'ആത്മസംതൃപ്തിയുടെ റവന്യൂ' എന്ന വാക്ക് എന്നെ തൊട്ടു. ബാലൻസ് ഷീറ്റുകൾ നോക്കി ജീവിതം കഴിച്ച ഒരാളാണു ഞാൻ; ആ ഒരു കണക്കിൽ മാത്രമാണ് ഈ ഉദ്യമം ലാഭത്തിലുള്ളത് — പക്ഷേ ആ ലാഭം എന്റേതല്ല. ഈ പരിചയത്തിൽ എന്റെ പേര് ഒരു നിമിത്തം മാത്രമാണ്. അതിലെ യഥാർത്ഥ നായകർ 2023 ഏപ്രിലിലെ അഞ്ചു രാപ്പകലുകളിൽ ചിറക്കൽ ചാമുണ്ഡിക്കോട്ടത്തിൽ ദൈവങ്ങളായി ഉറഞ്ഞാടിയ കനലാടിരാണ്; 87 വർഷത്തിനു ശേഷം ആ പെരുങ്കളിയാട്ടം നടത്തിയ ചിറക്കൽ കോവിലകമാണ്; കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും നിന്ന് ആ തട്ടകത്തിലെത്തിയ പണ്ഡിതരാണ്. അവരുടെ പേരുകൾ അമേരിക്കൻ മലയാളിയുടെ മുന്നിലെത്തിച്ചതിന് ബാജിയോട് ഞാൻ മാത്രമല്ല, ആ മനുഷ്യരും കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഇ-മലയാളിക്കും, ഇത്ര ഹൃദയപൂർവ്വം പ്രതികരിച്ച താങ്കൾക്കും നന്ദി. ദൈവങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്ത ആ ദിനരാത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം, അവർക്കു രൂപവും ശബ്ദവും ചുവടും നൽകിയ മനുഷ്യരുടെ പേരുകളും വായനക്കാരുടെ ഓർമ്മയിൽ ജീവിക്കട്ടെ. തെയ്യത്തെ അറിയാത്ത അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് ഒരു വാതിൽ തുറന്നുകൊടുക്കാൻ ഈ പരിചയം മതിയാകും. സ്നേഹപൂർവ്വം, സജി, മെംഫിസ്
മലയാളത്തില്‍ ടൈപ്പ് ചെയ്യാന്‍ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക