ഇസ്രായേലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു എന്ന പേര് അധികാരത്തിന്റെയും വിവാദങ്ങളുടെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികളും അഴിമതി ആരോപണങ്ങളും ഭരണ പരാജയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനങ്ങളും യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും ഒരുപോലെ നേരിട്ടിട്ടും അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ തുടരാനുള്ള നെതന്യാഹുവിന്റെ കഴിവ് വീണ്ടും ചർച്ചയാകുകയാണ്. ഇസ്രായേലിൽ പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് അനുകൂലമായി മാറുന്നുവെന്ന സൂചനകൾ, രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഉയർത്തുന്നത്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പുറത്തുവരുന്ന കണക്കുകളും രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലുകളും അനുസരിച്ച്, 120 അംഗ കെനെസെറ്റിൽ നെതന്യാഹുവിന്റെ ലികുഡ് പാർട്ടിക്ക് 28 സീറ്റുകളും വലതുപക്ഷ ചേരിക്ക് ആകെ 57 സീറ്റുകളുമാണ് ലഭിക്കുന്നതെന്ന സൂചനകളുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ കണക്കുകൾ ഔദ്യോഗിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളായി സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. അത്തരമൊരു സീറ്റ് നിലയാണ് രൂപപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ, കേവല ഭൂരിപക്ഷത്തിന് ആവശ്യമായ 61 സീറ്റുകൾ നേടാൻ നെതന്യാഹുവിന് മറ്റു പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണ അനിവാര്യമായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വലതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മേൽക്കൈ മാത്രം സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിന് മതിയായ ഉറപ്പായി കാണാനാവില്ല.

നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി കേവലം ലികുഡ് പാർട്ടിയുടെ ജനപിന്തുണയിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. മതദേശീയവാദികളെയും തീവ്ര വലതുപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളെയും വിവിധ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങളുള്ള ചെറുപാർട്ടികളെയും ഒരേ അധികാരസമവാക്യത്തിൽ കൊണ്ടുവരാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവാണ് നിർണായകം. ഒരു ദേശീയ വലതുപക്ഷ സർക്കാർ എന്ന ആശയം മുന്നോട്ടു വെക്കുന്നതിലൂടെ രാഷ്ട്രീയമായി ഭിന്നിച്ചു നിൽക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങളെ പൊതുവായ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് അടുപ്പിക്കാനാണ് അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, അത്തരമൊരു കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ അടിത്തറ ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളിലാണോ അതോ അധികാരം നിലനിർത്താനുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിട്ടുവീഴ്ചകളിലാണോ എന്ന ചോദ്യം അവഗണിക്കാനാവില്ല.

2023 ഒക്ടോബർ ഏഴിന് ഹമാസ് നടത്തിയ ആക്രമണം ഇസ്രായേലിന്റെ സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസത്തിന് വലിയ ആഘാതമാണ് ഏൽപ്പിച്ചത്. രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുമെന്ന് ആവർത്തിച്ച് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്ന നെതന്യാഹുവിന്റെ ഭരണകാലത്താണ് അതീവ ഗുരുതരമായ സുരക്ഷാവീഴ്ച സംഭവിച്ചത്. ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് ആരംഭിച്ച ഗാസ യുദ്ധം പതിനായിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ ജീവനെടുക്കുകയും പലസ്തീൻ ജനതയെ അതിരൂക്ഷമായ മാനുഷിക ദുരന്തത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുകയും ചെയ്തു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചു വരവ് വിലയിരുത്തുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വവും പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.

ഇസ്രായേലിലെ ഒരു വിഭാഗം ജനങ്ങൾ നെതന്യാഹുവിനെ ഇപ്പോഴും ശക്തനായ നേതാവായി കാണുന്നുവെന്നത് രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യമാണ്. എന്നാൽ, അതിന് പിന്നിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണനേട്ടങ്ങൾ മാത്രമാണുള്ളതെന്ന് കരുതുന്നത് ശരിയല്ല. സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ, യുദ്ധകാല ദേശീയത, രാഷ്ട്രീയ ധ്രുവീകരണം, പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ഐക്യമില്ലായ്മ, ശക്തമായ ബദൽ നേതൃത്വത്തിന്റെ അഭാവം എന്നിവയെല്ലാം നെതന്യാഹുവിന് അനുകൂലമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. ജനാധിപത്യത്തിൽ ഒരു നേതാവിന്റെ തുടർച്ചയായ വിജയം എല്ലായ്പ്പോഴും ഭരണത്തിന്റെ അംഗീകാരമാകണമെന്നില്ല; ചിലപ്പോൾ വിശ്വസനീയമായ ബദലിന്റെ അഭാവവും അതിന് കാരണമാകാം.

അമേരിക്കയുടെ പിന്തുണയാണ് നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ കണക്കു കൂട്ടലുകളിലെ മറ്റൊരു നിർണായക ഘടകം. ഇസ്രായേലിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്കും സൈനിക ശേഷിക്കും നയതന്ത്ര സ്വാധീനത്തിനും അമേരിക്ക നൽകുന്ന പിന്തുണ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പശ്ചിമേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തെ സ്വാധീനിച്ചു വരുന്നു. ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും നെതന്യാഹുവും തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ അടുപ്പം ഈ ബന്ധത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്. ട്രംപിന്റെ പിന്തുണ നെതന്യാഹുവിന് ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആത്മവിശ്വാസം പകരുമെങ്കിലും, ഇസ്രായേലിലെ വോട്ടർമാരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ അത് എത്രത്തോളം സ്വാധീനിച്ചുവെന്ന് കൃത്യമായി നിർണയിക്കാൻ കഴിയില്ല.

അതേസമയം, അമേരിക്കൻ പിന്തുണയെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ഇസ്രായേലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സമീപനം പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നതും പ്രധാനമാണ്. പലസ്തീൻ പ്രശ്നത്തിന് നീതിപൂർവമായ രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരം കണ്ടെത്താതെ സൈനിക ശക്തികൊണ്ടു മാത്രം ദീർഘകാല സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനാകില്ലെന്ന യാഥാർഥ്യം ഇസ്രായേൽ നേതൃത്വം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. യുദ്ധം നീണ്ടുപോകുന്നതും അധിനിവേശവും കുടിയേറ്റ വ്യാപനവും തുടരുന്നതും മേഖലയിൽ പുതിയ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുമെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാണ്.

നെതന്യാഹുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂടുതൽ തീവ്രമായ വലതുപക്ഷ സർക്കാർ അധികാരത്തിലെത്തിയാൽ പലസ്തീൻ വിഷയത്തിലെ നിലപാടുകൾ കൂടുതൽ കടുപ്പിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയും തള്ളിക്കളയാനാവില്ല. മതദേശീയവാദ പാർട്ടികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കേണ്ടിവരുന്നത് വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ ഇസ്രായേലി കുടിയേറ്റ വ്യാപനം, പലസ്തീൻ സ്വയംഭരണാവകാശം, ഗാസയുടെ ഭാവി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. അധികാരത്തിൽ തുടരാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ഒരു ജനതയുടെ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകരുത്.

ഇതിനിടെ പ്രതിപക്ഷത്തിനും വലിയ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ട്. നെതന്യാഹുവിനെതിരായ വിമർശനങ്ങൾ മാത്രം ഉയർത്തുന്നതുകൊണ്ട് രാഷ്ട്രീയ ബദൽ സൃഷ്ടിക്കാനാവില്ല. സുരക്ഷ, സാമ്പത്തിക സ്ഥിരത, ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, യുദ്ധാനന്തര പുനർനിർമാണം, പലസ്തീനുമായുള്ള ബന്ധം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വിശ്വസനീയമായ നയപരിപാടി അവതരിപ്പിക്കാൻ പ്രതിപക്ഷത്തിന് കഴിയണം. ഗാഡി ഐസെൻകോട്ട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള നേതാക്കൾക്ക് ജനവിശ്വാസം നേടണമെങ്കിൽ നെതന്യാഹുവിനെ എതിർക്കുന്നതിനപ്പുറം ഇസ്രായേലിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാട് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കേണ്ടിവരും.

ഇസ്രായേലിന്റെ ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളും ഈ രാഷ്ട്രീയ ഘട്ടത്തിൽ നിർണായക പരീക്ഷണമാണ് നേരിടുന്നത്. നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം, മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യം, ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ നിലവാരം നിർണയിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. അധികാരം നിലനിർത്താൻ ഭരണഘടനാപരമായ സ്ഥാപനങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന സമീപനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം ഒരു സർക്കാരിന്റെ കാലാവധിക്കപ്പുറത്തേക്കും നീളും.

നെതന്യാഹു വീണ്ടും അധികാരത്തിലെത്തുമോ എന്നതിലുപരി, അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകുന്ന സർക്കാർ ഇസ്രായേലിനെ ഏത് ദിശയിലേക്ക് നയിക്കുമെന്നതാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. യുദ്ധവും പ്രതികാര രാഷ്ട്രീയവും മത ദേശീയതയും ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന ഒരു ഭാവിയാണോ, അതോ സുരക്ഷയും സമാധാനവും ജനാധിപത്യ ഉത്തരവാദിത്വവും ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കുന്ന പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സമീപനമാണോ രാജ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ് നിർണായകം.

രാഷ്ട്രീയ അതിജീവനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ നെതന്യാഹുവിന്റെ മികവ് എതിരാളികൾക്കു പോലും നിഷേധിക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ, അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്താനുള്ള കഴിവും ഒരു രാജ്യത്തെ ശരിയായ ദിശയിൽ നയിക്കാനുള്ള കഴിവും രണ്ടാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയമോ സഖ്യരൂപീകരണത്തിലെ മികവോ മാത്രം ചരിത്രത്തിൽ ഒരു നേതാവിന്റെ സ്ഥാനം നിർണയിക്കില്ല. അദ്ദേഹം കൈക്കൊള്ളുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലും മേഖലയിലെ സമാധാനത്തിലും സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളായിരിക്കും അന്തിമ വിലയിരുത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

നെതന്യാഹുവിന് വീണ്ടും അധികാരം ലഭിച്ചേക്കാം. പക്ഷേ അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിജയമായിരിക്കുമോ, അതോ ഇസ്രായേലിനെയും പശ്ചിമേഷ്യയെയും കൂടുതൽ അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന മറ്റൊരു അധ്യായത്തിന്റെ തുടക്കമായിരിക്കുമോ എന്നതിന് ഉത്തരം നൽകേണ്ടത് കാലമാണ്. അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിലല്ല, യുദ്ധത്തിന്റെ നിഴലിൽ കഴിയുന്ന ജനങ്ങൾക്ക് സമാധാനവും സുരക്ഷയും നീതിയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിലാണ് യഥാർത്ഥ നേതൃത്വത്തിന്റെ വിജയം.