വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി:  ബഹിരാകാശ രംഗത്ത്  സമാനതകളില്ലാത്ത ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുകയാണ് ഇലോൺ മസ്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള  സ്പേസ്എക്സ് (SpaceX). 2019-ൽ ആരംഭിച്ച സ്റ്റാർലിങ്ക് പദ്ധതിയിലൂടെ ഇതുവരെ 13,000-ത്തിലധികം ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വിക്ഷേപിച്ചതായാണ്   കണക്കുകൾ.  ഇവയിൽ 11,000-ത്തിലധികം ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഇപ്പോഴും   ഭ്രമണപഥത്തിലുണ്ട്.

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഗ്രഹ ശൃംഖലയാണ് ഇന്ന് സ്പേസ്എക്സിന്റെ സ്റ്റാർലിങ്ക്. ഈ നേട്ടത്തിന്റെ വ്യാപ്തി മനസ്സിലാക്കാൻ മറ്റു പ്രമുഖ ബഹിരാകാശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ എണ്ണവുമായി താരതമ്യം ചെയ്താൽ മാത്രം മതി. രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള യൂട്ടൽസാറ്റ് വൺവെബിന് ഏകദേശം 690 ഉപഗ്രഹങ്ങളാണുള്ളത്.

അമേരിക്കൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസി  നാസയുടെ പേരിൽ ഏകദേശം 155 ഉപഗ്രഹങ്ങളാണ് ഒരു ഉപഗ്രഹ ട്രാക്കിങ് പട്ടികയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ ഐഎസ്ആർഒയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ   വിക്ഷേപിച്ച   ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 135 ആണ്.  

സ്റ്റാർലിങ്ക് ഉപഗ്രഹങ്ങൾ മാത്രമല്ല സ്പേസ്എക്സിന്റെ ശക്തി. സ്വന്തമായി വികസിപ്പിച്ച ഫാൽക്കൺ 9 (Falcon 9), ഫാൽക്കൺ ഹെവി (Falcon Heavy) എന്നീ റോക്കറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നാസയ്ക്കും വിവിധ രാജ്യങ്ങൾക്കും സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്കും വേണ്ടി ഉപഗ്രഹങ്ങളും ബഹിരാകാശ പേടകങ്ങളും വിക്ഷേപിക്കുന്നതിലും സ്പേസ്എക്സ് മുൻനിരയിലാണ്.

പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന ഫാൽക്കൺ 9 റോക്കറ്റുകളാണ് കമ്പനിയുടെ വിജയത്തിന് പ്രധാന അടിത്തറയായത്. വിക്ഷേപണത്തിന് ശേഷം റോക്കറ്റിന്റെ ആദ്യഘട്ടം ഭൂമിയിലേക്ക് തിരിച്ചിറക്കി വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ വിക്ഷേപണച്ചെലവ് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ സ്പേസ്എക്സിന് കഴിഞ്ഞു.

ഇതിനുപുറമെ, ലോകത്ത് ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതിൽ ഏറ്റവും വലുതും ശക്തവുമായ റോക്കറ്റ് സംവിധാനമായ സ്റ്റാർഷിപ്പ് (Starship) വികസിപ്പിക്കുന്നതും സ്പേസ്എക്സാണ്. ഏകദേശം 121 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള സ്റ്റാർഷിപ്പ്, ഭാവിയിൽ വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളെ കൂട്ടത്തോടെ ഭ്രമണപഥത്തിലെത്തിക്കാനും മനുഷ്യരെ ചന്ദ്രനിലേക്കും ചൊവ്വയിലേക്കും കൊണ്ടുപോകാനുമാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. നാസയുടെ ആർട്ടെമിസ് ചാന്ദ്രദൗത്യത്തിലും സ്റ്റാർഷിപ്പിന് നിർണായക പങ്കുണ്ട്.

ഇന്ത്യയുടെ GSAT-20 വാർത്താവിനിമയ ഉപഗ്രഹം 2024-ൽ ഫാൽക്കൺ 9 റോക്കറ്റിലൂടെ വിക്ഷേപിച്ചതും സ്പേസ്എക്സിന്റെ ആഗോള സ്വാധീനത്തിന് ഉദാഹരണമാണ്.

സ്റ്റാർലിങ്കിലൂടെ ലോകത്തിന്റെ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലേക്കുപോലും അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് എത്തിക്കുന്ന സ്പേസ്എക്സ്, മൊബൈൽ ഫോണുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് ഉപഗ്രഹ സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയും വികസിപ്പിച്ചുവരികയാണ്.

അതേസമയം, ആയിരക്കണക്കിന് ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഭ്രമണപഥത്തിൽ വിന്യസിക്കുന്നത് ബഹിരാകാശ മാലിന്യം, ഉപഗ്രഹങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള കൂട്ടിയിടി, ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണങ്ങളിലെ തടസ്സങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ആശങ്കകളും ഉയർത്തുന്നുണ്ട്.

ഒരുകാലത്ത് അമേരിക്കയുടെയും റഷ്യയുടെയും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെയും ദേശീയ ബഹിരാകാശ ഏജൻസികൾ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന മേഖലയിലാണ് ഇന്ന് ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനി ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഗ്രഹ ശൃംഖലയും അതിശക്തമായ വിക്ഷേപണ സംവിധാനങ്ങളുമായി മുന്നേറുന്നത്.